Đưa nước vào trong nhà theo quan niệm phong thủy là cách để tạo sinh khí cát tường. Vận dụng bể cá, hồ thủy sinh, thác nước ở không gian sống, làm việc là hình thức đưa một phần sinh khí bao la của đất trời vào nơi sinh hoạt và tồn tại của con người. Đây là mối dây kết nối vô hình giữa nước với con người để tạo ra sinh khí và thời vận.

Người Việt có câu “tiền vào như nước” trùng với quan niệm phong thủy là “thủy quản tài lộc”. Nước được coi như yếu tố tích cực, quan trọng để đón tài lộc. Phong thủy có câu “khí gặp thủy thì dừng, gặp phong thì tán” để nói lên vai trò của thủy trong việc điều tiết và phân bổ các nguồn khí. Trong sân vườn, sự xuất hiện của nước là một cách bổ cứu hiệu quả, dẫn dắt và lưu chuyển các luồng sinh khí. Tuy vậy việc bố trí những không gian nước trong sân vườn luôn phải chú ý phối hợp một cách hợp lý.

Thông thường ao hồ thường tốt khi ở đằng trước tạo nên thế “minh đường tụ thủy” hoặc bên tay trái ở nhánh Thanh Long của ngôi nhà. Hình dạng ao hồ ưa thích là hình bán nguyệt, hình hoa sen, hình ô van…Theo phong thủy những hình dạng này chủ về sự phú quý, chủ nhà sẽ sinh nhiều con cháu, quan vận hanh thông.

Ngược lại với ao hồ, sông suối thuộc loại thủy lưu động có thể làm thay đổi trường khí xung quanh ngôi nhà. Dòng nước lưu động của sông rạch nên trong và yên tĩnh, nếu nước sông quanh năm dơ đen là sát thủy. Phong thủy còn quan niệm nếu dòng thủy chảy nhỏ hẹp và sâu, chảy uốn lượn quanh co triều khúc, lộ vẻ cung kính hiền hòa bao bọc lấy ngôi nhà thì phúc lộc lâu dài. Nếu dòng thủy chảy xối thẳng vào trước nhà thì rất hung hiểm. Tốc độ chảy của dòng nước cũng rất quan trọng. Nếu nước chảy quá nhanh sẽ khiến khí thoát đi hoặc sẽ cung cấp Sát khí thay vì Sinh khí.

Đặc điểm “bên lở, bên bồi” cũng khiến cho tuy chung một dòng nhưng hai bên bờ sông sẽ có tính chất thổ nhưỡng và trường khí khác nhau, cần tìm hiểu kỹ khi lựa chọn đất. Phía nước chảy theo hình chuỗi ngọc được gọi là bên bồi, còn phía ngược lại có hình cung ngược được gọi là bên lở. Do bên lở là bên nhận Thủy sát nên nó liên tục bị bào mòn. Ngược lại, bên bồi là bên nhận sinh khí nên nó liên tục được bồi đắp. Vì vậy đối với những ngôi nhà bên cạnh dòng sông, nên chọn phía nước chảy theo hình chuỗi ngọc và tránh những nơi có hình cung ngược.

Hãy giữ cho các hình thế nước trong vườn trông càng tự nhiên càng tốt, những dòng suối nên thiên về những dáng chảy ôm vòng lấy tòa nhà. Tương tự vậy, những hồ nước hay hồ bơi không nên tạo thành những góc nhọn như kiểu “góc ao đao đình” đâm vào nhà, nên hướng tới tạo thành những dáng cong ôm vòng như hình hạt đỗ vừa dễ đẹp lại tạo một cảm giác an toàn.

Trường phái Loan đầu phong thủy khuyên con người nên làm nhà theo thế “Toạ sơn hướng thuỷ”, nghĩa là trước mặt nhà có hồ nước, sau nhà là không gian lớn như trái núi, có thể là một toà cao ốc chẳng hạn. Vì thế, với lý thuyết này, các nhà phong thủy thường khuyên gia chủ không nên để hồ nước, bể bơi hoặc đào ao phía sau nhà. Điều này có thể đúng nhưng chưa hẳn là chính xác. Đôi khi một thế nhà có dòng nước chảy ôm vòng phía sau cũng vẫn tạo một thế nhà phong thuỷ thuận lợi. Các chuyên gia uyên thâm về phong thuỷ hiểu rất rõ vấn đề này, đặc biết những người am hiểu lý thuyết về Trạch Vận hay Phi Tinh, nên việc “dụng thuỷ” trong phong thuỷ thật sự linh hoạt mà không hề cứng nhắc chút nào.

Có quan niệm cho rằng hễ nhà ở càng nhiều gió và nước thì càng tốt về phong thủy vì “phong” là gió, “thủy” là nước. Cách lý giải này khiến nhiều người khi chọn đất xây cất thường hay thích gần vùng sông nước, hoặc cố gắng đưa nước vào nhà mà quên rằng nước cũng có nhiều dạng, cần phải khéo chọn lọc khu vực và kỹ thuật xây dựng phù hợp, nhất là trong điều kiện khí hậu nước ta vốn là nóng ẩm, lại thường xuyên có mùa mưa và nhiều vùng lũ lụt, độ ẩm cao dễ gây hư hại công trình và ảnh hưởng đến sức khoẻ người cư ngụ.

Tùy theo sở thích hay điều kiện không gian mà gia chủ chọn lựa việc bố trí tường nước, thác nước hay hồ nước trong sân nhà, đại sảnh. Tuy nhiên, tốt nhất nên bố trí tường nước, vì đây được coi như thác nước thu nhỏ có dòng chảy to, mạnh, mang nhiều sinh khí cho ngôi nhà.

– Nếu tạo hồ nước, phải đảm bảo nước luôn sạch sẽ, không bị dơ bẩn, không để rong rêu phát triển; phải thay đổi nước hay súc sạch hồ định kỳ.

– Nếu là thác nước, không để rác bẩn tù đọng; nước phải luôn chảy róc rách hay được lưu thông thay đổi thường xuyên; nước luôn được lọc sạch để tạo sinh khí mới.

– Vị trí sau nhà hay sau khu đất được gọi là tọa sơn, thuộc tính âm, vì vậy tuyệt đối không bố trí tường nước, thác nước hay hồ nước ở đó. Đây là yếu tố tối kỵ trong phong thủy, được gọi là hạ thủy sát. Đặc biệt, đối với những nhà biệt thự, việc bố trí hồ bơi cá nhân cũng cần phải cân nhắc, tuyệt đối không thiết kế hồ bơi sau nhà.

Một số nhà biệt thự hay nhà vườn rộng có diện tích khuôn viên bao quanh thì nên đưa hầm phân, hố ga ra hẳn bên ngoài phần xây nhà (dĩ nhiên vẫn đảm bảo nguyên tắc tọa hung như kể trên) để chủ động hơn trong xử lý kỹ thuật, giảm thiểu ảnh hưởng xấu vào ngôi nhà chính. Đặc điểm của hệ thống thoát nước thải thông thường là có độ dốc thích hơp để dễ dàng tiêu thoát. Không phải vô cớ mà phong thủy coi trong việc đắp đất nền cao, khi tòa nhà càng về phía sau càng cao dần lên (nở hậu theo chiều cao) để đảm bảo các phần tiêu thoát nước (cả nước sinh hoạt lẫn nước mưa) thuận lợi hơn. Tránh làm nhà trước cao sau thấp cũng là để tránh gây ra các khoảng thấp trũng, tù đọng uế khí bên trong và phía sau nhà.

Ở phố liền kề, hầu như hầm phân không thể “chạy” đi đâu được, do vây từ đầu lúc bố trí nên lưu ý tới vị trí hầm phân nằm gần vị trí gầm cầu thang hay vệ sinh dưới trệt, có nắp thăm được bố trí khuất, tránh nằm gọn trong chung cung của nhà. Một số nhà hiện nay dùng tầng trệt phía trước để xe thì hầm phân có thể nằm dưới nền nhà xe. Những quy định về sơn hướng đặt hầm phân nếu có thể tuân thủ chặt chẽ theo bát trạch thì tốt còn nếu không cần cố gắng giảm thiểu các bị trí xấu, ưu tiên các vị trí thuận tiện cho không gian chính, chọn chỗ ít sử dụng, khuất nẻo để bố trí trên quan niệm “đa cát thắng thiểu hung” (nhiều cái tốt sẽ lấn ái ít cái xấu) để giúp phong thủy của ngôi nhà hài hòa hơn.

Có một thời gian, do những thiếu thốn về diện tích và bất cập trong bố trí tiện ích không gian, người ta phơi đồ ra ngoài ban công trước nhà hay bất kỳ chỗ nào có khoảng trống! Điều này dẫn đến một diện mạo đô thị nhếch nhác và chất lượng không gian sống giảm sút. Nên khi thiết kế nhà, cần lưu tâm để những khoảng “phụ” này không ảnh hưởng đến những chỗ “chính” khác về mặt kiến trúc và phong thủy, bởi không gọi chỗ nào là phụ cả trong một ngôi nhà có tiện ngi hoàn hảo.

Nếu kết hợp được chỗ giặt cùng với sân phơi thì sẽ tránh di chuyển nhiều, đồng thời dùng nguyên lý tọa hung hướng cát (như các khu bếp, vệ sinh….) sẽ khá hữu hiệu về phong thủy. Cụ thể là những hướng xấu, hướng ít giao tiếp thường bố trí sân phơi và chỗ giặt hoặc nằng gắt làm hại quần áo. Tốt nhất là làm thành phòng giặt (dù nhỏ) kề cận với sân phơi có mái và chung quanh là khung bảo vệ (hoặc lưới) để tránh mưa nắng trực tiếp và ngăn đồ đạc không bị thất lạc. Ngoài ra sự phòng một mùa mưa bão, có thể kết hợp chỗ ủi và soạn đồ.

Nơi giặt và phơi đồ cũng phải đặt khuất tầm nhìn từ ngoài vào, với nhà trệt thường ở giếng trời (phía sau) hay sàn nước, còn nhà còn nhà có mái bằng thì dùng sân thượng là hợp lý. Tuy nhiên cần chú ý dù sân phơi trên thượng vẫn nên đặt phía sau – hậu chẩm – của nhà để vừa tránh lộ ra mặt tiền thiếu thẩm mĩ, vừa không phải mang lại quần áo qua phòng thờ (thường hay hướng ra trước). Đây là điều kỵ trong phong thủy: không treo y phục trước minh đường và nơi trang nghiêm. Các hướng Đông, Đông Bắc, Bắc và Tây Bắc là hướng có trường khi thuộc dương, phù hợp để bố trí chỗ giặt – phơi vốn thuộc Âm.

Riêng với bếp, khu vực mang tính Hỏa, mà Thủy khăc Hỏa nên không được bố trí chỗ giặt – phơi trong bếp, hoặc bên cạnh bếp (quần áo sẽ bị ám khói hoặc dễ bắt lửa gây hỏa hoạn, đồng thời nước giặt làm bếp thêm ẩm ướt).

Nơi giặt giũ là chỗ có lương nước sử dụng thuộc loại nhiều nhất trong nhà, do đó đây là chỗ cần chú ý cấp thoát nước thật thông suốt. Có nước nhiều nhưng chỗ giặt lại mang tính chất khác biệt về nhà tắm, người làm việc có thể ngồi lâu (nếu giặt tay) hoặc giặt máy thì cũng phải có chỗ soạn đồ, do đó không nên đặt trung khu giặt giũ với khu vệ sinh, sẽ khá bất tiện lúc sử dụng. Nếu là nhà trệt còn diện tích thì có thể tách hẳn thành một khu giặt phơi sau nhà, kết hợp khu vực để máy bơm và bồn nước. Nếu là nhà lầu thì cần làm miệng thu thoát nước riêng (không chung với WC hay thoát nước mưa) và bố trí sàn âm để hạn chế nước giặt chảy tràn lan ra sân. Trường hợp là căn hộ chung cư cũng chú ý xem có chỗ đặt máy giặt tại hành lang kho hay không.

Chỗ giặt phơi tính Âm cao, nếu lại đặt trong môi trường âm nữa thì sẽ âm thịnh dương suy, không khí ẩm ướt, quần áo khó mà khô ráo sạch sẽ được, nhiều nước xả ra sễ làm sàn trơn trượt. vì thế tốt nhất phải đặt khu giặt và phơi tại chỗ có nhiều ánh sáng (dương quang) chiếu vào để vừa cân bằng âm – dương, vừa khô ráo, dễ dàng đi lại thao tác giúp người làm việc thỏa mái dễ chịu.