Đưa nước vào trong nhà theo quan niệm phong thủy là cách để tạo sinh khí cát tường. Vận dụng bể cá, hồ thủy sinh, thác nước ở không gian sống, làm việc là hình thức đưa một phần sinh khí bao la của đất trời vào nơi sinh hoạt và tồn tại của con người. Đây là mối dây kết nối vô hình giữa nước với con người để tạo ra sinh khí và thời vận.

Người Việt có câu “tiền vào như nước” trùng với quan niệm phong thủy là “thủy quản tài lộc”. Nước được coi như yếu tố tích cực, quan trọng để đón tài lộc. Phong thủy có câu “khí gặp thủy thì dừng, gặp phong thì tán” để nói lên vai trò của thủy trong việc điều tiết và phân bổ các nguồn khí. Trong sân vườn, sự xuất hiện của nước là một cách bổ cứu hiệu quả, dẫn dắt và lưu chuyển các luồng sinh khí. Tuy vậy việc bố trí những không gian nước trong sân vườn luôn phải chú ý phối hợp một cách hợp lý.

Thông thường ao hồ thường tốt khi ở đằng trước tạo nên thế “minh đường tụ thủy” hoặc bên tay trái ở nhánh Thanh Long của ngôi nhà. Hình dạng ao hồ ưa thích là hình bán nguyệt, hình hoa sen, hình ô van…Theo phong thủy những hình dạng này chủ về sự phú quý, chủ nhà sẽ sinh nhiều con cháu, quan vận hanh thông.

Ngược lại với ao hồ, sông suối thuộc loại thủy lưu động có thể làm thay đổi trường khí xung quanh ngôi nhà. Dòng nước lưu động của sông rạch nên trong và yên tĩnh, nếu nước sông quanh năm dơ đen là sát thủy. Phong thủy còn quan niệm nếu dòng thủy chảy nhỏ hẹp và sâu, chảy uốn lượn quanh co triều khúc, lộ vẻ cung kính hiền hòa bao bọc lấy ngôi nhà thì phúc lộc lâu dài. Nếu dòng thủy chảy xối thẳng vào trước nhà thì rất hung hiểm. Tốc độ chảy của dòng nước cũng rất quan trọng. Nếu nước chảy quá nhanh sẽ khiến khí thoát đi hoặc sẽ cung cấp Sát khí thay vì Sinh khí.

Đặc điểm “bên lở, bên bồi” cũng khiến cho tuy chung một dòng nhưng hai bên bờ sông sẽ có tính chất thổ nhưỡng và trường khí khác nhau, cần tìm hiểu kỹ khi lựa chọn đất. Phía nước chảy theo hình chuỗi ngọc được gọi là bên bồi, còn phía ngược lại có hình cung ngược được gọi là bên lở. Do bên lở là bên nhận Thủy sát nên nó liên tục bị bào mòn. Ngược lại, bên bồi là bên nhận sinh khí nên nó liên tục được bồi đắp. Vì vậy đối với những ngôi nhà bên cạnh dòng sông, nên chọn phía nước chảy theo hình chuỗi ngọc và tránh những nơi có hình cung ngược.

Hãy giữ cho các hình thế nước trong vườn trông càng tự nhiên càng tốt, những dòng suối nên thiên về những dáng chảy ôm vòng lấy tòa nhà. Tương tự vậy, những hồ nước hay hồ bơi không nên tạo thành những góc nhọn như kiểu “góc ao đao đình” đâm vào nhà, nên hướng tới tạo thành những dáng cong ôm vòng như hình hạt đỗ vừa dễ đẹp lại tạo một cảm giác an toàn.

Trường phái Loan đầu phong thủy khuyên con người nên làm nhà theo thế “Toạ sơn hướng thuỷ”, nghĩa là trước mặt nhà có hồ nước, sau nhà là không gian lớn như trái núi, có thể là một toà cao ốc chẳng hạn. Vì thế, với lý thuyết này, các nhà phong thủy thường khuyên gia chủ không nên để hồ nước, bể bơi hoặc đào ao phía sau nhà. Điều này có thể đúng nhưng chưa hẳn là chính xác. Đôi khi một thế nhà có dòng nước chảy ôm vòng phía sau cũng vẫn tạo một thế nhà phong thuỷ thuận lợi. Các chuyên gia uyên thâm về phong thuỷ hiểu rất rõ vấn đề này, đặc biết những người am hiểu lý thuyết về Trạch Vận hay Phi Tinh, nên việc “dụng thuỷ” trong phong thuỷ thật sự linh hoạt mà không hề cứng nhắc chút nào.

Có quan niệm cho rằng hễ nhà ở càng nhiều gió và nước thì càng tốt về phong thủy vì “phong” là gió, “thủy” là nước. Cách lý giải này khiến nhiều người khi chọn đất xây cất thường hay thích gần vùng sông nước, hoặc cố gắng đưa nước vào nhà mà quên rằng nước cũng có nhiều dạng, cần phải khéo chọn lọc khu vực và kỹ thuật xây dựng phù hợp, nhất là trong điều kiện khí hậu nước ta vốn là nóng ẩm, lại thường xuyên có mùa mưa và nhiều vùng lũ lụt, độ ẩm cao dễ gây hư hại công trình và ảnh hưởng đến sức khoẻ người cư ngụ.

Tùy theo sở thích hay điều kiện không gian mà gia chủ chọn lựa việc bố trí tường nước, thác nước hay hồ nước trong sân nhà, đại sảnh. Tuy nhiên, tốt nhất nên bố trí tường nước, vì đây được coi như thác nước thu nhỏ có dòng chảy to, mạnh, mang nhiều sinh khí cho ngôi nhà.

– Nếu tạo hồ nước, phải đảm bảo nước luôn sạch sẽ, không bị dơ bẩn, không để rong rêu phát triển; phải thay đổi nước hay súc sạch hồ định kỳ.

– Nếu là thác nước, không để rác bẩn tù đọng; nước phải luôn chảy róc rách hay được lưu thông thay đổi thường xuyên; nước luôn được lọc sạch để tạo sinh khí mới.

– Vị trí sau nhà hay sau khu đất được gọi là tọa sơn, thuộc tính âm, vì vậy tuyệt đối không bố trí tường nước, thác nước hay hồ nước ở đó. Đây là yếu tố tối kỵ trong phong thủy, được gọi là hạ thủy sát. Đặc biệt, đối với những nhà biệt thự, việc bố trí hồ bơi cá nhân cũng cần phải cân nhắc, tuyệt đối không thiết kế hồ bơi sau nhà.

Hồ nước trong vườn có thể bài trí các loại đá khoa học phong thủy để tăng tài lộc cho gia chủ.

“Hoàng Đế trạch kinh” viết: “Trạch dĩ tuyền thuỷ vi huyết mạch”. Nghĩa là nước là huyết mạch của ngôi nhà. Điều muốn nhấn mạnh ở đây là, cho dù hồ nước được thiết kế như thế nào cũng phải tuỳ thuộc vào tình hình cụ thể, đồng thời phải lựa chọn phương vị, hình dáng của hồ và độ sâu của nước.

Dưới đây là những vấn đề cần lưu ý:

Có lợi cho sự an toàn

Nếu thiết kế hồ nước thành hình con kênh thì dễ hình thành cách cục “nước sâu không nhìn thấy đáy”, rất nguy hiểm cho trẻ con khi chơi đùa dưới nước.

Có lợi cho sức khoẻ

Nếu hồ nước được thiết kế có góc nhọn, nếu góc nhọn này lại đối diện với cửa chính hoặc cửa sổ thì ánh sáng chiếu lên mặt nước sẽ phản chiếu vào trong nhà, phong thuỷ cho rằng sự phản quang này gọi là “phản quang sát”, nó không tốt cho con người.

Tiện cho việc làm vệ sinh

Nếu hồ nước thiết kế thành hình con kênh có mực nước rất sâu thì nước không được sạch, dễ tích tụ khí uế, từ đó khiến cho người ở dễ mắc bệnh về phổi. Trong sách cổ gọi cách thiết kế này là “nước sâu bệnh lao”. Còn hồ nước hình tròn thì chất bẩn khó lắng đọng, rất tiện cho việc làm vệ sinh.

Có lợi cho sự “tàng phong tụ khí’

Tốt nhất nên thiết kê hồ nước hình tròn và hình trăng lưỡi trai, đồng thời để hướng hồ hơi nghiêng về phía nhà ở. Ngoài ra, cách thiết kế bể bơi và đài phun nước cũng tương tự.

Bài trí hồ nước cần tránh dòng nước chảy xuyên qua vườn tất sẽ gây tai hoạ. Khi để nước trong vườn cố gắng để dòng nước chảy uốn lượn nhẹ nhàng, không nên để dòng nước chảy thẳng một mạch. Vì như vậy sẽ làm đất tơi xốp, khi mưa to đất màu sẽ cuốn theo nước trôi đi, làm cho cây cối trong vườn trở nên cằn cỗi. Do vậy, các nhà phong thuỷ cho rằng, nếu trong vườn có dòng nước chảy xuyên qua thì đó là tướng hung.