Nên việc đi tìm thế đất tốt để chôn người chết, chẳng khác người sống đi tìm đất cất nhà.Mọi người cũng xem hướng đặt mả, chọn ngày tháng năm mà xây mả (nếu người chết được tuổi, tức trong năm đó không kiêng kỵ về xây dựng, trong 49 ngày đầu tiên có thể lập mộ, còn sau đó phải xem ngày tháng năm như người sống) bằng Tứ Kim Lâu, Lục Hoang Ốc, ngày, tháng Hoàng Đạo v.v…

Thế đất tốt dùng cho âm trạch là nơi khô ráo, trong “Lã Giám – Tiết tang thiên” viết :

– Chôn cạn thì hay bị cầy cáo bới ăn xác, chôn sâu chạm nước mạch, do vậy phải chôn trên gò cao, để tránh nạn cầy cáo và nạn đầm nước, xác mau thối rửa là không thích hợp.

Khi có tục chôn cất hình thành, người xưa (qua phát hiện các ngôi mộ cổ tại Hà Nam và Vân Nam bên Trung Quốc) thường chôn người chết quay mặt nhìn về hướng Nam hoặc chếch về hướng Tây.

Tìm thấy ở Bán Pha, Tây An thời văn hóa Ngưỡng Thiều – nền văn hóa cổ đại ở lưu vực sông Hoàng Hà, thời đồ đá mới – có 250 ngôi mộ đều quay mặt về hướng Tây.

Tại Vân Nam, phát hiện 200 ngôi mộ thời Xuân Thu đầu quay về hướng Nam, chân xuôi hướng Bắc. Một phát hiện khác tại Hà Nam, có 114 ngôi mộ thời kỳ đồ đá đầu quay chệch về hướng Tây – Tây Nam).

Thời Minh – Tống bên Trung Quốc, người ta làm quan tài dầy 3 tấc để xác bị thối rửa lâu hơn, áo liệm đến 3 lớp đủ che đậy. Khi chôn phía dưới áo quan không có nước, phía trên không thông với mùi xú uế trên mặt đất.

Thuật phong thủy cho rằng, khi an táng đầu chếch về Tây hay Tây Nam, chôn sâu mà không đụng mạch nước ngầm là tốt.

Còn khi cải táng cho một huyệt mộ vì một lý do nào đó, ngoài việc đi tìm đất táng, thân nhân cần có chút hiểu biết khi thực hiện phần công việc cải táng này.

Thông thường muốn cải táng cho một ngôi mả, ít nhất cũng sau ba năm kể từ ngày chôn cất, bởi khi ấy mùi tử khí không còn ảnh hưởng đến môi trường, và cũng là đạo lý trong tập quán của người Việt chúng ta.

Ngày xưa rất ít người chịu cải táng phần mộ của ông bà cha mẹ, vì sợ bị động vào long mạch, số người còn lại có những lý do khác nhau để cải táng :

– Khi cha mẹ chết lúc nhà còn nghèo nên không đủ tiền mua những cỗ áo quan tốt, nên đợi ba năm sau xin cải táng lại, kẻo áo quan cũ xấu hư nát có hại đến di hài, mất phần phúc đức, sợ tổ tiên quở trách.

– Nơi chôn cất có mối, kiến, sụp lở vì nước ngầm.

– Nhờ các thầy phong thủy xem lại thế đất, hay thấy phần mộ bị sụp lở hoặc cây cối đang trồng trên mả tự nhiên khô héo.

– Còn một lý do khác theo mê tín, trong nhà có kẻ dâm loạn hay điên khùng hoặc đau ốm liên miên, gia đình bị tai tiếng thị phi, kiện tụng thì cho là đất đang táng bị động.

– Hoặc có người cầu mong đường công danh phú quý cho gia đình, nhờ thầy địa lý tìm nơi cát địa mà cải táng lại mộ phần của thân nhân.

– Có người khi thấy phần mộ gia đình khác phù hộ làm ăn trở nên khấm khá, cho là đất nơi ấy kết phát; liền cải táng thân nhân về gần nơi có ngôi mộ kia để cầu được hưởng chút dư huệ.

– Và còn có những nguyên nhân khách quan khác, như phải chuyển nghĩa trang ra khỏi thành phố, khu đất được quy hoạch v.v…
Về mặt chủ quan trong gia đình, khi đang cải táng gặp những điều sau đây thì không nên cải táng nữa :

– Một : Khi đào mả thấy trong huyệt có con rắn vàng đang sinh sống cho là điềm cát tường (Long xà khí vật).

– Hai : Khi mở nắp quan tài thấy có dây tơ hồng quấn quít thì cho rằng đất kết.

– Ba : Khi hơi đất chỗ quan tài ấm áp, không có nước, khô ráo hoặc có nước đọng như màu sữa là tốt. Khi gặp những điều trên đây phải đắp mả lại ngay.

Trước khi cải táng, gia đình tổ chức lễ cáo đường nơi thờ tự. Đến khi động đất cải táng, thêm một lễ xin thổ thần cho đem hài cốt người thân di dời nơi khác.

Khi thực hiện phần gom hài cốt, nhặt lấy xương xếp vào một tiểu sành rồi rẩy nước hoa vào, lúc hoàn tất phải hàn nắp cho kín không cho ánh sáng lọt vào.

Sử dụng tiểu sành là đi gửi chùa, hay đem về nhà thờ. Nếu hài cốt đưa đi cải táng chôn nơi khác, thì dùng áo quan nhỏ, gắn hài cốt như hình người và tẩm liệm thật kỹ như lúc mới chết.

Người mới chết đắp mộ theo chiều dài thân, người cải táng đắp mộ theo hình tròn.

Quan tài cũ không dùng phải bỏ, một số người ở nông thôn thường lấy về làm chuồng nuôi súc vật cho không bị sâu chân.

Số khác lấy những mảnh gỗ làm bàn cầu cơ bói toán, hoặc bị đau nhức lấy đốt lên để dưới gầm giường cho cơn đau thuyên giảm.

Những nơi đất cao ráo, độ ẩm thấp, còn làm cho thân xác người chết ít bị thối rửa hơn những nơi ẩm thấp.

Thế nào là Nhất Mộ Nhị Trạch ?

Lẽ ra phải nói Nhất Phúc,Nhị Trạch.Do vì chữ Phúc ý nghĩa trừu tượng,chữ Trạch ý nghĩa cụ thể,nên gọi Phúc thành Mộ.Mộ hàm nghĩa Phúc Đức là vậy.Câu chữ trọn vẹn là Nhất Mộ,Nhị Trạch,Tam Mệnh.Ý rằng,số mệnh con người ta cát hung thế nào đều liên quan tới Phúc Đức và Điền Trạch.

Cũng vì một số người quan niệm và giảng giải chữ Mộ theo nghĩa nơi âm phần cụ thể chôn cất người quá cố,nên người ta ra sức đi tìm long mạch của đất,của núi,của rừng,của biển,của sông suối để an táng ông bà cha mẹ mình vào đó.Hy vọng và cầu mong đời con cháu phát vượng.Thực hư thế nào không biết,không dám lạm bàn.Chỉ xin bàn chữ Mộ theo nghĩa Phúc Đức.

Mộ là căn cứ để tìm về cội nguồn.tìm về cội nguồn để báo đáp ân nghĩa với cha mẹ,ông bà,tổ tiên,để học theo cách làm người của tiền nhân và để tu thân làm việc thiện,việc đức để phúc cho con cháu mai sau.

Có nghĩa là phong thuỷ không quan tâm đến Mộ phần?

Phong thuỷ cổ của Trung Hoa bàn đến phần mộ là chủ yếu.Phong thuỷ cổ Việt,bằng văn tự của Phong Thuỷ Sư Tả Ao cũng chủ yếu bàn về phần mộ.Việc quan tâm đến an táng người chết ở vị trí cát lợi và cách an táng như thế nào để thụ hưởng cát lợi đó.
Ý nghĩa này vô cùng thâm sâu và mang nhiều màu sắc huyền bí,bản thân người soạn chép sách này không đủ kiến thức lý giải và thực hiện được những điều thâm sâu huyền bí đó.

Các thế hệ phong thuỷ hậu duệ và thời nay có khuynh hướng dụng phong thuỷ vào dương trạch,ý nghĩa và mục đích đó tích cực hơn.Tuy nhiên,mộ huyệt âm phần vẫn được dành vị trí quan tâm thích đáng,tuỳ hoàn cảnh và nhu cầu.

Quan tâm như thế nào?

Như ngôi nhà mình cư ngụ vậy.Âm phần khác gì dương trạch ? Một nhà mộ nguy nga tráng lệ,ngoại trừ qui mô kiến trúc và thẩm mỹ,đâu có khác gì nấm mồ nơi nghĩa trang,hay hũ cốt đặt ở chùa ? Mộ là nơi chôn cất phần xác người quá cố,còn hồn người quá cố đang ngụ trong tim người đang sống.Coi trọng phần hồn hay coi trọng phần xác ? Hỏi tự đã có lời đáp.

Loài người có nhiều cách táng,nào địa táng,nào thuỷ táng,nào sơn táng,nào mộc táng Việt Nam,nào hoả táng và hiện nay mượn cái văn minh,cái giàu sang,người ta bắt đầu không gian táng.Thiếu gì những ngôi mộ hoành tráng,bí hiểm ngàn năm sau như mộ Tần Thuỷ Hoàng,mộ Tào Tháo,lăng tẩm Kim Tự Tháp,lăng tẩm Lênin.

Thiếu gì những tàn tro thân xác rắc lên trời chia đều cho sông núi,hoặc rải xuống sông cho mát mẻ linh hồn.Quan trọng không phải là thân xác về với cát bụi,sông nước ở đâu, quan trọng người chết còn gì trong lòng người sống.

Trong vòm sao Thái Tuế có sao Long Đức,bảo là cái đức của rồng.Rồng là một sinh ước trừu tượng bí ẩn sao bàn thành chân lý ?

Nên quan tâm:

+ Chớ để người thân của mình an nghỉ với nấm mồ vô chủ.Nên gắng tìm kiếm,qui tập về một nơi,để hương khói nhớ vọng cội nguồn.Trường hợp không tìm được mộ người thân,nên đặt bàn thờ (trong nhà) hay trong lòng mà tưởng nhớ và dịp tháng Bảy hàng năm nên làm việc phóng sinh (cá hoặc chim).Tục dân gian tháng Bảy hàng năm là tháng mở cửa Phúc cho tình âm dương gặp nhớ về nhau,phóng sinh hàm nghĩa người chết được siêu thoát,mát mẻ.

+ Nên qui tập mộ về các nghĩa trang,không nên táng người chết nơi quá biệt lập,long mạch linh thiêng đâu chả biết,chỉ biết nguy cơ mất mộ rất dễ xảy ra.Không nên ganh đua nhau xây mộ hoành tráng,to đẹp.Phúc đâu chưa thấy,chỉ thấy sự hợm hĩnh phô trương cho người đời ganh ghét,đố kỵ.

+ Mộ phần bất kể là lớn hay nhỏ,quan lại hay thường dân,quan trọng cần chỗ để tâm chăm sóc,khói nhang ấm tình,cây cỏ tươi xanh.Với mộ huyệt ở nơi xây kim tĩnh,việc khâm liệm kỹ lưỡng,giàu sang thế nào,tuỳ tâm.Với mộ huyệt phải cải táng theo hạn định (3 năm),thì nên khâm liệm kỹ lưỡng,vệ sinh,không nên gói bọc (trong ni lông) quá cẩn thận,bởi nhiều thân xác sau 3 năm chưa hoá hết,việc lóc thịt lấy cốt chỉ thêm đau lòng.

+ Hoả táng gửi hũ tro cốt vào tháp mộ hoặc chùa là giải pháp an táng tốt nhất (theo thiển ý cá nhân) trên mọi phương diện đất,môi trường,vệ sinh,chăm sóc,dịch chuyển và cả ý nghĩa cát tường trong quan niệm phong thuỷ.

+ Với các mộ phần lưu niên,không nhất thiết phải xây mộ huyệt lớn,điều kiện có thể, nên thay đất quanh mộ.Giải pháp này cũng như giải pháp thay đất của dương trạch. Đào bốn xung quanh mộ,phía sau,hai bên khoảng 54cm,phía trước mộ,tiền án,nên dài,rộng gấp đôi là 1,08m.Chiều sâu xung quanh tối thiểu là 54cm.Bỏ hết đất cũ thay bằng cát sạch.Đây là việc làm rất nên coi trọng bởi ý nghĩa tâm linh hay thực nghiệm đều mang lại lợi ích đáng kể.

+ Cây xương rồng (loại xương rồng dại,cây ông và cây bà) theo dân gian được coi là loại cây chống xung sát rất tốt,nên trồng hai cây phía trước mộ.

+ Và sau cùng,nên đặt một trang thờ ở nơi trang trọng nhất trong nhà,hoặc di ảnh người mất nơi làm việc,đầu giường ngủ hoặc nơi luôn nhắc mình tưởng nhớ,thậm chí để trong lòng.Góc thờ tôn kính đó giúp việc tu thân tích kết Long Đức,kết hợp với Thanh Long và Long Phượng của căn nhà cư ngụ mà tạo cát,tránh hung,mà hưởng phúc lộc thọ đời người.

Thanh long và long phượng là thế nào?

Như đã trình bày,Long Đức là đức của rồng,ý nghĩa rất trừu tượng,tàng ẩn ý nghĩa Thiên và Địa (trời đất),ý nghĩa cát hung của âm phần.Thanh Long và Long Đức hàm ý nghĩa cát hung cho dương trạch,trong đó yếu tố Nhân (con người) đóng vai trò quan trọng.

Nhắc lại sau đây mang ý nghìa nhấn mạnh về 6 hành thuộc thổ liên quan đến việc xây dựng dương trạch:

1. Đại Trạch Thổ,cư ở cửa Khôn (Mùi,Khôn,Thân),là thổ dựng trạch.
2. Ốc Thượng Thổ,cư ở cửa Càn (Tuất,Càn,Hợi),là đất trên nóc nhà,hàm nghĩa bất kỳ không gian thổ nào,dựng được cái nóc che đều gọi là nhà.
3. Bích Thượng Thổ,cư ở cửa Khảm (Nhâm,Tý,Quý)là đất trên vách,tường nhà,hàm nghĩa nơi cư ngụ đã chia các không gian phòng ốc hoàn chỉnh.
4. Thành Đầu Thổ,cư ở cửa Cấn (Sửu,Cấn,Dần) là thổ đầu thành,là nhiều căn nhà hoàn chỉnh hợp lại thành xóm làng,thành khu dân cư,thành thị trấn,thành phố,kinh đô.
5. Sa Trung Thổ,cư ở cửa Tốn (Thìn,Tốn,Tỵ) là đất cát,đất vườn,đất bãi,đất ruộng,đất bên ngoài căn nhà cư ngụ.
6. Lộ Bàng Thổ,cư ở cửa Ly (Bính,Ngọ,Đinh) là đất đường,nối khu dân cư này với khu dân cư khác,cũng là đất ngoài căn nhà cư ngụ.

La bàn đặt nơi trung cung miếng đất xây dựng,cùng hướng với mặt tiền nhà,hay còn gọi là hướng lưng nhà để xác định phương vị hướng và Thanh Long,Bạch Hổ.Nếu đứng từ bên ngoài nhìn vào miếng đất xây dựng sẽ định vị sai lạc tứ tượng,nhất là Thanh Long (tả) và Bạch Hổ (hữu).

Thanh Long là phía tả của dương trạch,nằm trong bộ tứ tượng (Tiền Tước,Hậu Vũ,Tả Thanh Long,Hữu Bạch Hổ),nôm na là mặt trước,mặt sau,mặt bên phải và mặt bên trái của căn nhà.Do đó,Thanh Long hàm nghĩa được,mất,cát,hung của bốn phía bên ngoài căn nhà (ngoại ốc),nói cách khác là môi trường xung quanh,là dòng khí vận động mang lại lợi ích nắng,mưa,nóng lạnh cho căn nhà cư ngụ.

Long – Phượng tên đầy đủ là Long Trì và Phượng Các,là tên một cặp chim tình,chim vợ chổng huyền thoại,không rời xa nhau bao giờ,nếu chẳng may hoạ ách giáng xuống,chim trống chết thì chim mái cũng chết theo và ngược lại.Long Phượng hàm nghĩa vợ chỗng thuỷ chung,cũng hàm nghĩa con người thuỷ chung với đồ vật trong nhà và đồ vật mang lại sinh khí cho căn nhà cũng là để người cư ngụ thụ hưởng.Với ý nghĩa đó,Long Phượng hàm nghĩa xấu đẹp,lợi và bất lợi,gọi là cát hung của phòng ốc,của đồ đạc trong căn nhà cư ngụ (nội ốc).

Nghiên cứu,xem xét Thanh Long,Long Phượng là xem xét phần bên ngoài và bên trong của căn nhà cư ngụ sao cho tương thích với phong thuỷ truyền thống.Và thực ra,với khả năng”người trần,mắt thịt”khả năng tìm kiếm và chỉ ra huyệt mạch Long Đức là điều khó,nên chỉ có thể trình bày,trao đổi những kinh nghiệm đúc kết được,trong khuôn khổ nội ngoại thất dương trạch,để người đọc tham khảo và lựa chọn giải pháp lợi ích cho nơi cư ngụ của mình.Đó cũng là nội dung chính của tập biên soạn Phong Thuỷ Ứng Dụng này.